• برای دسترسی به امکانات سایت ثبت نام کنید
ورود ثبت

ورود به محيط کاربري

نام کاربري *
رمز عبور *

ايجاد يوزر جديد

آیتم های دارای * باید پر شوند.
نام *
نام کاربري *
رمز عبور *
تکرار رمز عبور *
ايميل *
تاييد ايميل *
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 امتیاز 0.00 (0 رای)

یاد باد آن که ز ما وقت سفر یاد نکرد//به وداعی دل غمدیده ما شاد نکرد
آن جوان بخت که می‌زد رقم خیر و قبول//بنده پیر ندانم ز چه آزاد نکرد

کاغذین جامه به خوناب بشویم که فلک//رهنمونیم به پای علم داد نکرد
دل به امید صدایی که مگر در تو رسد//ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد
سایه تا بازگرفتی ز چمن مرغ سحر//آشیان در شکن طره شمشاد نکرد
شاید ار پیک صبا از تو بیاموزد کار//زان که چالاکتر از این حرکت باد نکرد
کلک مشاطه صنعش نکشد نقش مراد//هر که اقرار بدین حسن خداداد نکرد
مطربا پرده بگردان و بزن راه عراق//که بدین راه بشد یار و ز ما یاد نکرد
غزلیات عراقیست سرود حافظ//که شنید این ره دلسوز که فریاد نکرد

معانی لغات:
یادباد: یادش به خیر ، به خاطر بماناد.

وداع: خداحافظی ، بدرود.

جوان بخت: خوش بخت، خوش اقبال ، دارای بخت جوان مقبل .

رقم زدن: نوشتن ، نقش کردن.

خیر: در این بیت مطلقاً به معنای : نه –نفی می باشد ، شیراز و یزد از قدیم الایام تا به امروز رسم براین بوده که در مکالمه با دیگران از گفتن لفظ نه خود داری کنند و گفتن (نه) مطلق را در برابر سؤال طرف مقابل یک بی ادبی می دانستند و به جای آن در مواقع ضروری ( نه خیر) می گفته و می گویند به عنوان مثال او می گویند ( خیراست ) یعنی چیزی نیست ، امکانی نیست و حتی از ادای کلمه (نه) برای گدا هم پرهیز می شده است.

قبول: لفظی مقابل لفظ خیر به معنای پذیرفتن.

کاغذین جامه: در قدیم ستمدیدگان برای آنکه ظلمی که به آنها رفته است را مستقیماً به استحضار سلاطین وقت برسانند، جامه یی از کاغذ بر تن می کرده و روی آن ظلمی که به آنها شده به صورت مختصر می نوشتند و در محلی به نام عَلَم داد که نزدیک قصر سلاطین تعیین شده بود و در زیر آن عَلَم می ایستادند و در مواردی که منظورشان قصاص خون بود آن کاغذ را به رنگ قرمز در می آوردند .

به خوناب بشویم: با خونابه چشم بشوییم، با اشک چشم خونین سرخ کنم.

رهنمون: هدایت ، راهنمایی.

عَلَم داد: بیرقی که در کنار قصر سلاطین برای استقرار مظلومین در زیر آن می افراشتند.

صدایی که مگر در تو رسد: انعکاس صدایی که شاید به گوش تو برسد.

مرغ سَحَر: بلبل.

شکن: چین وشکن زلف در اینجا مقصود لابلای شاخه های شمشاد است.

از تو بیاموزد کار: از کار تو تقلید کند ، از تو یاد بگیرد..

کِلک: نی، قلم.

مشّاطه: آرایشگر ، شانه کننده ، زنی که آرایش می کند.

کِلکِ مشّاطه صُنع: قلم آرایشگر آفریننده.

نقشِ مراد: نقش آرزو.

پرده بگردان: هر مقام موسیقی واجد پرده های مختلف آهنگ است که نوازنده یی که در آن مقام یا دستگاه می نوازد. به ترتیب در پرده های مختلف آن ساز می نوازد و منظور از پرده برگردان این است که آهنگ را تغییر بده و از پرده یی به پرده دیگر برو.

راه عراق: منظور عراق در دستگاه آواز است که مقام نهم از دوازدهم مقام موسیقی ایرانی در تقسیمات گذشته است به این شرح : رهاوی – حسینی – راست – حجاز – بزرگ – کوچک – اصفهان – نوا – عراق – عشاق-زنگوله- بوسلیک.

غزلیات عراقی: غزلیات فخرالدین ابراهیم همدانی متخلص به عراقی که در ۶۸۸ هجری وفات یافته است، غزلهایی که به سبک عراقی سروده شده و یا در دستگاه عراق خوانده شود.

سرود حافظ: آوازی که حافظ می خواند ، کلام ملحون حافظ.

فریاد نکرد:متأثر نشد و ناله وزاری نکرد.

معانی ابیات:

(۱)یادش به خیر باد آن کسی که به هنگام مسافرت یادی از ما نکرد (و ) با یک خداحافظی دل اندوهگین ما را شاد نساخت.

(۲) آن خوش اقبال و نیک بختی که ( به موجب سنت سالیانه ) نشانه ردّ و قبول (علامتِ درخدمت بماند) بر نام بندگان خود می زد، نمی دانم چرا غلام پیر خود را آزاد نساخت.

(۳) جامه کاغذینِ داد خواهی خود را با اشک خونین سرخ می کنم، چرا که گردشِ روزگار مرا از پای بیرق دادخواهی ( سلطان ) راهنمایی نکرد.

(۴) دلِ به امید آنکه انعکاس و پژواک صدایش به گوش تو برسد ناله هایی کرد که فرهاد کوه کن چنین ناله نکرده بود.

(۵) آنگاه که سایه خود را از سر چمن ( ملک شیراز ) برداشتی ( دیگر ) بلبل در لابلای شاخه های شمشادِ آن، آشیان نبست.

(۶) چه خوب است که پیک صبا سرعتِ سِیر را از تو بیاموزد که از این سریعتر باد هم قادر به حرکت نیست!

(۷) کسی که به آن زیبایی و حسن خداداد تو معترف نباشد، قلم آرایشگر آفریننده نقش آرزوهای او را نخواهد کشید . (هرگز به آرزوهایش نخواهد رسید).

(۸) ای مطرب آهنگ را تغییر بده و آهنگ عراق را بنواز، زیرا محبوب من به سوی عراق رفت و از ما یادی نکرد .

(۹) آواز و کلام ملحون حافظ از غزل های فخرالدین عراقی است کیست که این آهنگ دلسوز را شنیده و متأثّر نشده باشد .
منبع: مستانه دات آی آر

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید